W Łabędach rośnie już Dąb Pamięci

Na cmentarzu komunalnym przy ul. Wrzosowej w Gliwicach-Łabędach, w pobliżu tablicy upamiętniającej Tragedię Górnośląską i w sąsiedztwie Szkoły Podstawowej nr 32, która od lat uczy młodych szacunku do przeszłości dzielnicy, posadzono dziś Dąb Pamięci. To kolejne drzewo w regionie, które ma przypominać o losach Górnoślązaków wywiezionych po II wojnie światowej do Związku Radzieckiego – informuje Urząd Miejski.

Sadzenie dębu w Łabędach wpisuje się w obchody 80. rocznicy Tragedii Górnośląskiej i poszerza inicjatywę Sejmiku Województwa Śląskiego, który ustanowił rok 2025 Rokiem Tragedii Górnośląskiej. W całym województwie posadzono już z tej okazji 80 takich drzew – symboli pamięci o ofiarach. W Gliwicach młodziutki Dąb Pamięci pojawił się przed kilkoma miesiącami w Bojkowie. Teraz – dzięki zaangażowaniu Rady Dzielnicy Łabędy i Sekretarza Miasta Gliwice – kolejne takie drzewo zaczyna wrastać w pejzaż Łabęd.

To miejsce ma wyjątkową wymowę. W Łabędach działał bowiem w 1945 r. jeden z największych obozów zbiorczych NKWD dla ludności śląskiej i niemieckiej, zorganizowany na terenie tzw. Dużego Osiedla (Grosse Siedlung). Obejmował dzisiejsze ulice Wolności, Partyzantów, Wieniawskiego i Popiełuszki. Z obozu deportowano w głąb ZSRR w bydlęcych wagonach dziesiątki tysięcy osób – głównie górników, hutników i kolejarzy. Ich wywózki do przymusowej pracy rozpoczęły się na przełomie lutego i marca 1945 r. Wielu deportowanych nie wróciło.

Od 15 lat o tamtych wydarzeniach przypomina tablica przy kościele św. Jerzego, postawiona z inicjatywy łabędzkiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców Województwa Śląskiego. Skromny, dwujęzyczny napis zawiera zaledwie 80 słów – tyle, by przypomnieć o dramacie i o tym, że historia Górnego Śląska nie zawsze miała szansę wybrzmieć w pełni.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele samorządu wojewódzkiego i miejskiego, członkowie TSKN WŚl., radni miejscy, przedstawiciele Rady Dzielnicy Łabędy oraz uczniowie SP nr 32. Sadzenie dębu stało się dla uczestników gestem wspólnej pamięci – spokojnym, ale ważnym.

Historycy szacują, że w wyniku powojennych deportacji z Górnego Śląska w głąb ZSRR trafiło tam od 40 do 90 tys. osób, głównie z powiatów gliwickiego, bytomskiego, zabrzańskiego i strzeleckiego. Wiele rodzin nigdy nie poznało losów swoich bliskich. Dąb posadzony w Łabędach ma przypominać o nich wszystkim – nie poprzez monumentalne formy, lecz poprzez żywą obecność.

Fot. F. Zobawa / UM w Gliwicach